Prawica Rzeczypospolitej
Prawica Rzeczypospolitej na Facebook
Prawica Rzeczypospolitej na YouTube
ECPM

Wsparcie

Newsletter Prawicy
Jeeli chcesz otrzymywa informacje o nowociach na stronie i dziaalnoci Prawicy.
» Zamawiam
Struktury lokalne
Do pobrania
Logo Prawicy Rzeczypospolitej.
Logo Prawicy Rzeczypospolitej
Szukaj
Aktualnoci
21-11-2007
Czy jest dzi w Polsce Prawica? - tekst Marka Jurka dla Rzeczpospolitej

Polski system wyborczy wprowadzi mur chronicy interesy partyjnych central przed oddziaywaniem opinii publicznej. Spoeczestwu pozostaje rola kibicw – pisze byy marszaek Sejmu

Wikszo komentatorw, niezalenie od zadowolenia z wyniku wyborw, widzi w nim jeden poytek – uporzdkowanie sceny politycznej. Czy jednak „uporzdkowanie sceny” przyniesie porzdek w polskim yciu publicznym?

Karuzela tematw zastpczych

Na razie obie wielkie partie zaserwoway spoeczestwu cay serial awantur proceduralnych i konfliktw personalnych. Mocno musieli si zawie ci, ktrzy liczyli, e nie bd si powtarza dziaania z czasw rzdw PiS, takie jak prba uniewanienia wyniku wyborw samorzdowych na dziesitej czci terytorium kraju (bo m prezydent Warszawy spni si par godzin z owiadczeniem majtkowym), jak odrzucenie przez PO propozycji kompromisu na rzecz bardziej zrwnowaonego i lepszego skadu KRRiT, a take jak irracjonalne referendum wojewdzkie w sprawie Rospudy.

Nie min miesic od wyborw, a ju ogldalimy ataki na Stefana Niesioowskiego przy obejmowaniu przeze funkcji wicemarszaka i – odwrotnie – zablokowanie kandydatury Zbigniewa Romaszewskiego na analogiczne stanowisko w Senacie, demonstracyjn nieobecno Jarosawa Kaczyskiego na ceremonii przekazania wadzy Donaldowi Tuskowi i prb odebrania Janowi Odakowskiemu kierownictwa Muzeum Powstania Warszawskiego (ktrego Odakowski by organizatorem i twrc), a wreszcie marginalizacj PiS w sejmowej komisji nadzorujcej suby specjalne.

Przy caej emocjonalnej atmosferze tych konfliktw trudno je uzna za wyraz realnych problemw Polski, a wanie tego wykadnikiem powinien by pluralizm partii politycznych. Powstaje pytanie: czy karuzela PO – PiS krci si tylko po to, by pokazywa polskiej opinii tematy zastpcze? Pytanie o tyle niepokojce, e cigle mnoce si konflikty kryj zasadnicze podobiestwo obu czysto wyborczych partii, ktre nawet kooperacj potrafiy podj tylko tam, gdzie w istocie rwnie chodzio o dziaania destrukcyjne.

Tak byo bowiem przy blokowaniu prac konstytucyjnych nad potwierdzeniem prawa do ycia (ktrego przeomowym momentem bya podjta przez PiS i PO – po czterech miesicach prac – prba zmiany skadu Komisji Konstytucyjnej), rwnie wtedy, gdy obie wielkie partie przeszy na pozycje LiD w sprawie traktatu konstytucyjnego, czy w kocu skutecznie przeprowadzone porozumienie obu partii co do przerwania kadencji Sejmu.

Czy w polityce potrzebne s idee?

Kada partia polityczna musi prowadzi sw dziaalno przez dobrze funkcjonujce pastwo i w dialogu z opini publiczn, ktr przekonuje do swych wartoci, propozycji i ocen, i ktrej oczekiwania podejmuje w swej polityce. Bez tego polityka staje si kompletnie wyobcowana albo popada w populizm w najgorszym znaczeniu tego sowa.

Ale wanie w ramach tak rozumianej polityki prawica, troszczc si o sprawy elementarne – prac, bezpieczestwo i przedsibiorczo – ma zadania szczeglne. W wiecie partykularnych interesw i partyjnych namitnoci (ktre zawsze bd obecne w wolnym spoeczestwie) sensem politycznej prawicy jest wiadome zaangaowanie na rzecz adu moralnego, narodowej racji stanu (do ktrej realizacji przekonywa powinna spoeczestwo), wartoci republikaskich, a wic znaczenia przekona i osobistej odpowiedzialnoci w polityce.

Dzi te sprawy konkretyzuj si w paru najwaniejszych problemach. Kryzys demograficzny wynika z problemw kulturowych i spoecznych, ale jest te ilustracj zjawisk o wiele szerszych, np. zej struktury spoecznej – efektu uomnego rozwoju gospodarczego. Kazimierz Marcinkiewicz by pierwszym premierem, ktry w tej kwestii zoy powane deklaracje polityczne. Ale, niestety, nie poszy za tym realne dziaania rzdu, a te, ktre podj parlament (zmniejszenie podatkw bezporednich dla rodzin wychowujcych dzieci, zasiki porodowe), zostay przeprowadzone w powanej kontrowersji z rzdem.

Tymczasem chodzi tu nie o ukontentowanie chrzecijasko-konserwatywnych wyborcw, ale po prostu o przyszo Polski: o sprawiedliwo podatkow i poziom ycia rodzin z dziemi, o cigo pokole, o zachowanie bezpieczestwa na rynku ubezpiecze, o nieotwieranie luki demograficznej z jej wszystkimi konsekwencjami dla bezpieczestwa, szkolnictwa, polityki spoecznej i kulturalnej, znanymi z Niemiec i Francji.

Sprawa druga – miejsce Polski w Europie. Polska musi je znale midzy konformizmem dostosowywania si z gry do oczekiwa pastw dominujcych w Unii a utylitaryzmem jednostronnego poszukiwania korzyci, co z gry skazane jest na ograniczone powodzenie. W ten sposb ani nie zbudujemy autorytetu i pozycji Rzeczypospolitej, ani nie wykorzystamy szansy na efektywne wspksztatowanie Europy. Tymczasem w Europie Polska powinna by konsekwentnym rzecznikiem solidarnoci, w ktrej przejawia si realna, a nie oficjalna, jedno suwerennych narodw.

Ta solidarno to zaangaowanie we wspprac z konsolidujcymi sw niepodlego pastwami na wschodzie Europy, to wsppraca i solidarno atlantycka, to szacunek dla geopolityki pastw Europy rodkowej, to solidarno energetyczna. Ale rwnie budowa silnej opinii chrzecijaskiej w Europie, bo tylko t drog mona otworzy rzeczywist debat na temat moralnej treci jednoci europejskiej. To rwnie budowanie autorytetu Polski przez polityk praw czowieka zakorzenion w prawie natury, obronie wolnoci religijnej w wiecie, poczuciu duchowej i cywilizacyjnej solidarnoci wiata chrzecijaskiego.

Sprawa trzecia – przywrcenie autorytetu pastwa i uzdrowienie polskiej demokracji. Dzi jej gwn bolczk jest zamknity ukad nacechowany przesadn oligarchiczn wadz bossw i central partyjnych. Mona szuka rnych drg otwarcia systemu politycznego, zbudowania jego autentycznego zwizku z opini publiczn. Ale dzi najprostszym i najbardziej realnym sposobem osignicia tego celu jest wprowadzenie wyborw wikszociowych w jednomandatowych okrgach wyborczych.

By to jeden ze sztandarowych postulatw Platformy Obywatelskiej. Jednak PO ani w Sejmie z wikszoci SLD, ani z wikszoci PiS nie podja adnych krokw dla koniecznej w tej sprawie zmiany art. 96 konstytucji. I ju dzi sycha, e teraz, gdy wikszo ma PO, znowu bdzie to niemoliwe, bo nawet PSL si nie zgadza. Tymczasem trzeba otworzy debat konstytucyjn i dy do koniecznego porozumienia z opozycj albo szuka rozwiza porednich, jednak takich, ktre zagwarantuj maksymaln otwarto systemu politycznego, ktre jak najszerzej otworz pole dla zaangaowania politycznego Polakw.

Polska w rkach warlordw

Pewien wybitny polityk PO tu przed wyborami podzieli si ze mn przekonaniem, e Polsk po wyborach czekaj tylko kolejne lata permanentnej kampanii prezydenckiej bez widokw na zakoczenie nawet po roku 2010.

To oznacza, e wielkie partie bd si zajmowa raczej budowaniem wizerunkw dla celw wyborczych ni prowadzeniem konsekwentnej polityki. I oczywicie nie zapowiada to ich zdolnoci do gbszego porozumienia. Tak byo w kadej ze wskazanych spraw. Na przykad stanowisko w sprawie traktatu konstytucyjnego zostao bardzo mocno zdefiniowane tak przez PiS, jak przez PO na uytek wyborw europejskich 2004. Potem sztandary zwinito. To samo dotyczy polityki solidarnoci wobec rodzin czy reformy systemu politycznego.

Bez naprawy polityki polskiej nie wyprowadzimy jej poza demagogi wyborcz. Bez przywrcenia w niej miejsca dla zasad i przekona nie bdziemy mieli ani powanej debaty, ani dugofalowej i owocnej akcji pastwa.

Tymczasem od reformy polityki polskiej jestemy bardzo daleko. Pozornie budujemy system bipolarny w stylu niemieckim. Warto jednak zauway, e system niemiecki opiera si na akceptacji spoecznej, nie na ograniczeniach prawnych. Wyborami pierwotnymi w Niemczech s wybory w jednomandatowych okrgach wyborczych (wygrana w trzech takich okrgach daje kadej partii prawo do reprezentacji rwnie proporcjonalnej; prg picioprocentowy ma charakter uzupeniajcy).

Nasz obecny system to karykatura niemieckiego. Mamy nie tyle prg, co mur wyborczy chronicy interesy partyjnych central przed oddziaywaniem opinii publicznej. Spoeczestwu – by uy metafory na czasie – pozostaje rola kibicw walk wyborczych warlordw. I periodyczne odreagowywanie zoci podczas wielkich wyborczych igrzysk.

Marek Jurek



Copyright © Prawica Rzeczypospolitej

[ wykonanie ]