Prawica Rzeczypospolitej
Prawica Rzeczypospolitej na Facebook
Prawica Rzeczypospolitej na YouTube
ECPM

Wsparcie

Newsletter Prawicy
Jeeli chcesz otrzymywa informacje o nowociach na stronie i dziaalnoci Prawicy.
» Zamawiam
Struktury lokalne
Do pobrania
Logo Prawicy Rzeczypospolitej.
Logo Prawicy Rzeczypospolitej
Szukaj
Aktualnoci
24-08-2008
"Test solidarnoci" - artyku Marka Jurka w "Gociu Niedzielnym"

Gdy pastwa UE uznaway niepodlego Kosowa, Rosja dostrzega szans na zrealizowanie separatystycznych de, m.in. regionw lecych w Gruzji. I uzalenienie ich od siebie.

W listopadzie 2006 r. byem w Tbilisi na obchodach rocznicy rewolucji r, czyli obalenia promoskiewskich rzdw Szewardnadze i przejcia wadzy przez narodowo i prozachodnio nastawionego prezydenta Micheila Saakaszwilego. Wracajc, rozmawiaem z ministrem Andrzejem Krawczykiem, odpowiadajcym wwczas w Kancelarii Prezydenta za polityk zagraniczn. Przekonywaem go, e nie moemy popiera separacji Kosowa, bo to bdzie woda na myn Rosji, ktra tylko czeka na pretekst, by zrobi krok dalej w regionach, ktrych separacj popiera: Naddniestrza, Abchazji, Poudniowej Osetii. Tydzie przed t rozmow, podczas wizyty prezydenta Albanii w Polsce, Lech Kaczyski zadeklarowa mocne poparcie Polski dla utworzenia albaskiego pastwa w Kosowie. Otrzewienie przyszo wiele miesicy pniej, gdy te same przestrogi prezydent usysza od naszych przyjaci na Wschodzie. Wwczas nagle obz PiS zmieni zdanie i zacz krytykowa pospieszne uznanie Kosowa przez rzd Donalda Tuska. Minister Sikorski te tych argumentw nie chcia sucha. Powsta precedens, ktrego konsekwencje teraz zaczynamy oglda.

Jak doszo do wojny?

Problem separatyzmw w Gruzji pojawi si zaraz po ogoszeniu jej niepodlegoci. Dla Rosji by znakomit okazj do ingerencji, szczeglnie gdy do zbuntowanych prowincji wprowadzia swoje wojska. Poudniowa Osetia (leca najbliej Tbilisi i centrum kraju z trzech separatystycznych prowincji) staa si baz nieustannych prowokacji zbrojnych, ktre wzmogy si latem ub. roku. Operacja „przywrcenia porzdku konstytucyjnego” na caym terytorium Gruzji i suwerennej gruziskiej wadzy w Cchinwali, podjta przez prezydenta Saakaszwilego, nie bya wic adnym romantyzmem terytorialnym. Saakaszwili potrafi wczeniej wynegocjowa z separatystami w Adarii zadowalajcy ich status autonomiczny. To samo proponowa Poudniowej Osetii. Ale Adaria to region Gruzji na granicy tureckiej, najbardziej oddalony od granic Rosji. Poudniowa Osetia za ley dokadnie midzy Wadykaukazem, gdzie stacjonowaa rosyjska 58. armia, a Tbilisi. Dla Rosji obecno w Poudniowej Osetii bya okazj do staego nacisku na Gruzj. Prezydent Gruzji nie mg duej tolerowa ostrzau swojego terytorium, staego zagroenia ludnoci cywilnej, sytuacji, w ktrej nie dziaa pastwo. To nie bya kwestia ambicji, ale bezpieczestwa, wypeniania najbardziej elementarnych funkcji pastwa. By jeszcze drugi aspekt. Gdyby nie wyprzedzajca reakcja Gruzji, Rosja moga, stosujc rodki polityczne, ogosi separacj Abchazji i Poudniowej Osetii. wiat by tego od razu nie uzna, ale po jakim czasie Unia Europejska domagaaby si od Gruzji uregulowania stosunkw z ssiadem, jeeli chce uczestniczy w integracji europejskiej. Opr Saakaszwilego prawdopodobnie zapobieg takiej wanie, „bezbolesnej” agresji i rozbiorowi jego pastwa.

Co na to Europa?
Rosja – po obaleniu niepodlegociowego prezydenta Gruzji Gamsachurdii – uzyskaa zgod promoskiewskiego rzdu Szewardnadze na stacjonowanie swoich „si pokojowych” na terytorium Poudniowej Osetii. Organizacja Bezpieczestwa i Wsppracy w Europie – bdca bardziej forum dyskusyjnym ni sprawnym podmiotem politycznym, z siln pozycj Rosji – podja si misji mediacyjnej. Tak naprawd oznaczao to jedynie uznanie prowizorium opartego na przemocy. Unia Europejska staa z boku. Gdy przed dwoma laty powiedziaem w Krakowie Josepowi Borelowi, przewodniczcemu Parlamentu Europejskiego, e Unia musi otworzy drzwi dla Gruzji, odpowiedzia: „Przecie to nie w Europie”. Unia obja wprawdzie Gruzj programem Europejskiej Polityki Ssiedztwa, ale nie chciaa si angaowa w rozwizywanie jej problemw. Dzi niektrzy mwi, e byoby inaczej, gdyby obowizywa ju traktat lizboski. To nieprawda. Traktat proponuje wzmocnienie wadzy Unii, ale instytucja Wsplnej Polityki Zagranicznej istnieje ju dzi. Okrelaj j artykuy od 11. do 28. obowizujcego Traktatu o UE. Unia ju dawno moga podj mediacj w konflikcie gruzisko-rosyjskim. Gruzja przecie nie odmawiaa zbuntowanym prowincjom prawa do autonomii. Oczekiwaa tylko uznania nad nimi swej suwerennoci. Ale Unia pozostawia Gruzj sam sobie – z jej problemami, mimo prowadzenia przez ni zdecydowanie prozachodniej polityki. Gdy rozpocza si agresja rosyjska, minister spraw zagranicznych Francji, przewodniczcej obecnie Unii, potpi „obie strony konfliktu”, ktre wywoay „straszn, gron wojn z powodu mikroskopijnego problemu”. Prezydent Sarkozy w Moskwie uzna prawo Rosji do obrony Rosjan rwnie na terytorium obcych pastw. Czyby „mikroskopijnym problemem” ministra Kouchnera bya niepodlego Gruzji?

Reakcja Polski
Gdyby Unia miaa dzi ministra spraw zagranicznych, pewnie potpiby obie strony konfliktu i rozpocz polityk zapobiegania eskalacji dziaa przez uspokajanie silniejszego, wic agresora. Na szczcie Europa musi dzi dziaa razem i pastwa narodowe maj cigle szerokie pole inicjatywy. Rwnie wsplnej, jak ta zrealizowana przez prezydenta Kaczyskiego, z udziaem przywdcw Litwy, otwy, Estonii i Ukrainy. Agresja mocarstwa na may, budujcy sw niepodlego kraj nie moe by – owiadczyli prezydenci Polski, Litwy, otwy i Estonii – skwitowana „nic nieznaczcymi owiadczeniami, zrwnujcymi ofiary ze sprawcami”. Rozgrywa si przyszo Europy. Unia potrzebuje gbokiej reformy. Europa wygra razem z Gruzj albo razem z Gruzj przegra. Dzi, w godzinie dramatu gruziskiego, rozstrzyga si, czy mamy wsplne wartoci, czy Unia jest gotowa suy utrwalaniu niepodlegoci swoich pastw i poda rk tym, ktrzy maj (rwnie formalne, w ramach Europejskiej Polityki Ssiedztwa) prawo do naszej solidarnoci. Czym bdziemy – wsplnot wartoci i interesw czy wsplnot frazesw?

Marek Jurek, historyk, przewodniczcy Prawicy Rzeczpospolitej

"Go Niedzielny", 34/2008 24-08-2008



Copyright © Prawica Rzeczypospolitej

[ wykonanie ]