Prawica Rzeczypospolitej
Prawica Rzeczypospolitej na Facebook
Prawica Rzeczypospolitej na YouTube
ECPM

Wsparcie

Newsletter Prawicy
Jeeli chcesz otrzymywa informacje o nowociach na stronie i dziaalnoci Prawicy.
» Zamawiam
Struktury lokalne
Do pobrania
Logo Prawicy Rzeczypospolitej.
Logo Prawicy Rzeczypospolitej
Szukaj
Aktualnoci
07-07-2007
PROGNOZY:Demograficzne zagroenie gospodarki

Dla ekonomistw nie byo tajemnic, e kraje transformacji ustrojowej stan w kocu przed problemem starzejcych si spoeczestw. Problem w tym, e do starzenia si mieszkacw tych krajw dochodzi jeszcze masowa emigracja zarobkowa, ktra w sumie z malejc liczb urodzin moe doprowadzi te kraje, w tym rwnie Polsk, do bankructwa.

Bank wiatowy, zwykle ostrony w swoich prognozach, tym razem przewiduje kryzys demograficzny w Europie rodkowej i Wschodniej.

Do 2025 r. spoeczestwa wielu krajw Europy i byego Zwizku Radzieckiego znajd si wrd najstarszych na wiecie, co bdzie stanowi zagroenie dla niedawnych sukcesw gospodarczych tego regionu, o ile nie zostan wystarczajco dobrze wdroone reformy systemw emerytalnych i systemw opieki zdrowotnej i nie zostan wprowadzone strategie, promujce wzrost produktywnoci - tak najkrcej mona podsumowa opublikowany wanie najnowszy raport Banku wiatowego "Od czerwieni do siwizny - trzecia transformacja starzejcych si spoeczestw Europy Wschodniej i krajw byego Zwizku Radzieckiego".

Na caym wiecie starzejce si spoeczestwa staj przed ryzykiem powanych konsekwencji gospodarczych. Nadal jednak Europa Wschodnia i kraje byego Zwizku Radzieckiego, w sumie okoo 28 krajw obejmujcych zakres od Rosji po Albani, staj w obliczu poczonych wyzwa szybkiego starzenia si, relatywnie ubogich spoeczestw i niepenego przejcia na gospodark rynkow - tak przynajmniej oceniaj to ekonomici i demografowie Banku wiatowego. W przypadku tych krajw problemy zaostrzaj si ze wzgldu na konieczno rwnoczesnego przyspieszenia przeksztace gospodarczych i podjcia dugoterminowych reform majcych na celu rozwizanie kwestii skutkw demograficznych.

Bogaci maj lepiej

- Bogatsze, bardziej rozwinite kraje, takie jak Francja, Wochy czy Japonia, maj o wiele lepsze warunki do tego, by zmierzy si z wyzwaniem wieku ni starzejce si kraje Europy Wschodniej i byego Zwizku Radzieckiego - wyjania Arup Banerji, Human Development Economics Manager w Banku wiatowym, wspautor raportu.
- aden ze starzejcych si krajw nie jest nawet w przyblieniu tak ubogi, jak Gruzja. Przy dochodzie narodowym brutto rocznie per capita nieznacznie przekraczajcym 1000 dolarw, w cigu najbliszego dwudziestolecia moe si spodziewa utraty niemal jednej pitej populacji. W wielu krajach, nawet tych, ktre przyczyy si do Unii Europejskiej, szerszy rozwj instytucjonalny nadal jest zapniony.

To wanie interakcja trzech aspektw transformacji - demograficznej, gospodarczej i politycznej - sprawia, e ten region i wyzwania, przed jakimi stoi, s wyjtkowe. Przewiduje si, e czna liczba ludnoci w tym regionie w cigu najbliszych dwch dziesicioleci spadnie niemal o 24 miliony. Tylko w Rosji naley si spodziewa utraty 17 milionw osb. W przypadku Polski szacuje si, ze spadek liczby ludnoci wyniesie ok. 1,6 miliona osb, a wic 4 proc. populacji. Tak zmniejszone spoeczestwa bd rwnie o wiele starsze. Do 2025 roku, od 20 do 25 proc. spoeczestw dziewiciu krajw Europy Wschodniej i byego Zwizku Radzieckiego - od Azerbejdanu po Sowacj - bd stanowiy osoby w wieku powyej 65 lat. Tylko w Polsce w tym samym czasie wicej ni jeden na piciu Polakw bdzie w podeszym wieku.

Najtrudniejsze wyzwania wynikaj z tego, e starzejce si spoeczestwa bd wywiera nowy - niemoliwy do uniesienia - rodzaj presji na wydatki publiczne, w szczeglnoci w zakresie emerytur i dugoterminowej opieki medycznej dla osb starszych. Obawy te potwierdzaj realne dowiadczenia wielu byych krajw komunistycznych, w ktrych finansowanie tych systemw ju jest nieadekwatne do potrzeb.

Konieczna reforma

- Wdroenie rozsdnej polityki moe zmniejszy wpyw starzenia si spoeczestw na wydatki. Pewien wzrost wydatkw publicznych jest co prawda nieunikniony, moliwe jest jednak zagodzenie tego ciosu. W tym celu kraje regionu musz dopilnowa, by systemy emerytalne byy moliwe do utrzymania, nawet przy wikszej liczbie emerytw. Konieczne jest take podjcie aktywnych dziaa w kierunku finansowania dugoterminowej opieki medycznej - uwaa Mukesh Chawla, World Bank Lead Economist i wspautor raportu.

Problem ten w znacznej mierze dotknie rwnie Polsk, gdzie odsetek osb wymagajcych dugotrwaej opieki medycznej zwikszy si do 2050 r. dwukrotnie. Kluczem jest zaprogramowanie takich metod zapewnienia opieki, ktre bd znacznie tasze od usug szpitalnych. Aby to osign, konieczne jest rozpoznanie i wspieranie opiekunw nieformalnych. Do opieki nad osobami starszymi naley wczy wiadczenia w postaci gotwki i usug, tak aby zapewni wystarczajc liczb opiekunw. Jednak wiadomo tego ronie w krajach regionu bardzo powoli, podobnie jak opracowanie polityk i instytucji, ktre mogyby zagodzi potencjalny szok.

Wiedza konwencjonalna mwi, e ten typ zmian demograficznych, jaki obserwujemy obecnie w opisywanym regionie, bdzie hamowa rozwj gospodarczy. Starzenie si spoeczestw spowoduje kurczenie si siy roboczej, a osoby starsze zaoszczdz mniej - co z kolei doprowadzi do zmniejszenia liczby rk do pracy i dostpnego kapitau, niezbdnego, by kraje tego regionu mogy utrzyma swoj wysok dynamik wzrostu.

Presja kosztowa wzronie

Presja kosztowa zwizana z emeryturami musi wzrosn w miar starzenia si spoeczestw, jednak raport wskazuje, e w krajach, w ktrych opracowano szczegowe prognozy, koszty te mona w znacznym stopniu zrwnoway przez zmian polityki. Najlepszym sposobem na to byoby podwyszenie wieku emerytalnego, ktry w opisywanym regionie zwykle jest bardzo niski, jednak oszczdnoci mona rwnie osign zmieniajc sposb wyliczania wiadcze emerytalnych. Konkretne wymagane reformy bd rne w zalenoci od kraju - od poczenia obu tych rodkw na Litwie i w Republice Sowacji do zogniskowania wysikw przede wszystkim na podwyszaniu wieku emerytalnego w Albanii, Rumunii, Serbii i Turcji.

- W raporcie przedstawiono argumenty na to, e mona unikn spowolnienia wzrostu w przyszoci - oceniaj autorzy raportu. - Jeli zostan podjte rodki majce na celu podniesienie produktywnoci siy roboczej, to bez wtpienia bdzie to bardziej znaczce ni straty spowodowane zmniejszeniem si siy roboczej. Produkcja w starzejcych si krajach moe rwnie zyska na uczestnictwie osb starszych w rynku pracy poprzez podniesienie wieku emerytalnego i promowania elastycznych warunkw zatrudnienia. Jeli pozwol na to uwarunkowania polityczne, braki siy roboczej mona bdzie zminimalizowa poprzez migracj pomidzy regionami.

Wedug Banku wiatowego, dua produktywno bdzie miaa podstawowe znaczenie, jeli kraje Europy Wschodniej i byego Zwizku Radzieckiego maj nadal si szybko rozwija i dorwnywa zarobkami i poziomem ycia krajom UE. Bdzie to wymagao reform, by pogbi rynki finansowe, co podniesie poziom oszczdnoci i inwestycji, a take by uelastyczni rynki pracy. Wreszcie, w krajach opisywanego regionu konieczna bdzie lepsza edukacja i zaangaowanie w kwestie ksztacenia ustawicznego i innowacji, jeli chc one jak najlepiej wykorzysta swoje kurczce si zasoby ludzkie.

Problem bankw

W przypadku Polski zmiana w rozkadzie spoeczestwa wydaje si szczeglnie bolesna. Dua cz najbardziej produktywnej czci spoeczestwa emigruje do krajw Europy Zachodniej, bd deklaruje, e w najbliszych latach przeniesie si do innego kraju. Szacuje si, e w ostatnich latach Polsk opucio ok. 2 mln modych ludzi, ktrzy zasilaj obecnie systemy emerytalne krajw Europy Zachodniej. Co wicej - zmieniajca si struktura spoeczestw krajw Europy rodkowej i Wschodniej, w tym Polski, znacznie wpynie na przyszy ksztat sektora bankowego. Ju dzi banki na Wyspach Brytyjskich, w Niemczech oraz Holandii otwieraj oddziay obsugujce klientw z Polski, starajc si przej masow migracj.


Pawe Pietkun, rdo: Gazeta Bankowa z 7 lipca 2007



Copyright © Prawica Rzeczypospolitej

[ wykonanie ]