Prawica Rzeczypospolitej
Prawica Rzeczypospolitej na Facebook
Prawica Rzeczypospolitej na YouTube
ECPM

Wsparcie

Newsletter Prawicy
Jeeli chcesz otrzymywa informacje o nowociach na stronie i dziaalnoci Prawicy.
» Zamawiam
Struktury lokalne
Do pobrania
Logo Prawicy Rzeczypospolitej.
Logo Prawicy Rzeczypospolitej
Szukaj
Aktualnoci
05-03-2018
Nasz Dziennik - Boro: Stolica konfederacji

Jasna Gra w rkach obrocw wolnoci

Piotr Boro


Wiele przemawiao w dobie konfederacji barskiej za tym, by uczyni z Jasnej Gry stolic powstania, a nawet punkt zwrotny w wojnie, jak to miao miejsce w czasie wojny 1655 roku. Kazimierz Puaski zdecydowa si zrobi z niej symbol oporu i Czstochowa znw staa si gona w caej Europie.

Dzi jeszcze wspominamy zwycistwo Jasnej Gry nad Szwedami w dobie potopu jako co niewiarygodnego, bardzo ywa bya pami tej heroicznej obrony w XVIII wieku. Czstochowski klasztor jania na mapie katolickiej Europy jako symbol zwrotu w wojnie z heretykami – bo nim by faktycznie, a wszyscy oddawali hod Matce Boej, nazywanej Krlow Polski, ktrej ikon przyozdobiono koronami papieskimi w 1717 roku.

Gdy w sukurs konfederatom przybya grupa oficerw z Francji, postanowiono, e warto oprze dziaania konfederacji o kilka twierdz, z ktrych najwaniejszymi byy: klasztor w Tycu, zamek w Lanckoronie, zamek w Czorsztynie, zamek w Bobrku i – o ile to moliwe – Krakw. W ten sposb nie poniewieraliby si w wojnie partyzanckiej, ale – wrcz przeciwnie – dodawaliby otuchy caej Rzeczypospolitej jako wadajcy prestiowymi i symbolicznymi miejscami.

Koci zostay rzucone

Gdy 9 wrzenia 1770 roku mody Kazimierz Puaski na czele duej grupy zbrojnych stan pod bram klasztorn, by ju bardzo sawny jako zagoczyk, ktry sprytnie wymyka si rosyjskim obawom, ksajc bolenie ich liczniejsze wojska. Jego stary przeciwnik, pk Iwan Drewicz, take niedawno odwiedzi klasztor, dajc okupu za pozostawienie go w spokoju. Jego groby traktowano powanie, gdy syn z okruciestwa i chytroci.

W najgorszej sytuacji by klasztor i ojcowie paulini. Wybr pomidzy pragmatyzmem a patriotyzmem byby prosty, ale oni wybra mieli pomidzy cichym sprzyjaniem konfederacji (drukarnia pauliska skrycie pracowaa dla powstacw) a ostentacyjnym wziciem na siebie roli stolicy konfederacji. Na dodatek nuncjusz papieski Angelo Durini sprzyja konfederacji tak dalece, e nawet odwiedzi powstacw pod Czstochow i pobogosawi ich ryngrafy.

W tej sytuacji wypadki z 9 wrzenia i nastpnych dni pozostawiaj wiele domysw. Gdy bowiem Puaski poprosi o wpuszczenie na Msz w., zosta zaproszony, ale sam. Wyspowiada si, uczestniczy we Mszy w. i przyj Komuni wit, a nastpnie naradzi si z nuncjuszem Angelo Durinim i przeorem Pafnucym Brzeziskim. Gdy kolejnego dnia, wykorzystujc otwarcie furty na odbir pieczywa, wpad do klasztoru z rzekomymi ptnikami, atwo otrzyma klucze od przeora, a okoo dwustu ludzi z zaogi jasnogrskiej lubowao mu wierno.

Chyba nigdy nie dowiemy si, czy ta caa akcja „zdobycia” klasztoru i dalsze „naciski” nie byy swego rodzaju spektaklem, odegranym dla usprawiedliwienia paulinw i uchronienia przed zemst Rosjan i krla Stanisawa Augusta. Sukces by bezsprzeczny.

Bezowocne ataki

Czstochowa okazaa si rzeczywicie znakomitym miejscem na siedzib konfederatw. Std Puaski rozsya gocw do samodzielnych partii szlacheckich, by koordynowa ich dziaania. Tu przyjmowa rozkazy od najwyszej wadzy konfederackiej, czyli Generalnoci. Std wymyka si na lsk do ksinej Franciszki Wettinowej, z ktr pertraktowa osadzenie jej ma Karola na polskim tronie. Tu planowa sprowadzi porwanego w Warszawie krla, aby wreszcie popar konfederacj barsk lub abdykowa.

Tymczasem w padzierniku dotara do rosyjskiego pukownika Iwana Drewicza wiadomo od grupy zakonnikw, e nie ycz sobie w klasztorze obecnoci konfederatw. O ich kontaktach z Rosjanami doskonale wiedzia Puaski i urzdziwszy na Drewicza zasadzk, pokona go 4 listopada. Zaskoczony Drewicz uciek i zebrawszy wiksze siy, wrci dopiero po dwch tygodniach, ale wwczas pocign w sukurs Czstochowie inny legendarny przywdca konfederatw, Zaremba.

Wzity w kleszcze przez mniej liczne wojska polskie Drewicz rzuci si z wojskiem w stron Zaremby, ale po kilku dniach manewrw i potyczek Polacy zniknli Rosjanom w nieycach.

Po raz trzeci – i teraz ju na duej – Drewicz podszed pod Czstochow na przeomie 1770 i 1771 roku i 3 stycznia uszykowa atak. Zapowiedzia przy tym swoim gemajnom, e za trzy godziny bd mogli przebiera w skarbach jasnogrskich.

Puaski wyszed mu naprzeciw z kawaleri i wysa tzw. harcownikw, ktrzy popisywali si indywidualnymi pojedynkami ku uciesze obu wojsk. Drewicz jednak naciska, aby jego wojsko nastpowao w stron klasztoru, co zmusio Puaskiego do cofania si, ale bez popochu. Gdy rozochoceni Rosjanie podjechali za blisko, napotkali salwy armatnie, ktre wyrzdziy im dotkliwe straty. Nastpnego dnia – pomni zasadzki – Rosjanie niechtnie atakowali, ale gdy daleko od murw wysza przeciw nim jasnogrska piechota, nie wytrzymali i ich konnica ruszya szar. Wtem Polacy rozstpili si na dwie strony i popadali na ziemi, a strzelcy polscy – rwnie ukryci daleko od murw – powstrzymali Rosjan tak, e ci zmieszali szyki, pozeskakiwali z koni i umykali na czworakach. Tak Puaski okazywa wyszo swoich konceptw nad Drewiczowymi.

Gona staa si rwnie wymiana listw pomidzy Puaskim a Drewiczem. Gdy rosyjski dowdca przesa na Jasn Gr ofert poddania si, za co oferowa Puaskiemu godziwe warunki wyjcia z twierdzy i rang generalsk w wojsku carycy, otrzyma niezwykle trafn odpowied, e to wanie Puaski jemu oferuje przejcie na stron konfederacji, a w zamian awans nawet na marszaka konfederacji. Nie omieszka wspomnie przy tym, e ju kiedy niejaki Drewitz zdradzi swoich Prusakw, przechodzc do Rosjan za awans. Koncept by bardzo trafny i prawdziwy, bo Drewicz by w armii rosyjskiej rzeczywicie dezerterem pruskim ze Szczecina w wojnie siedmioletniej.

9 stycznia Drewicz przypuci atak na mury, gnajc przed wojskiem okolicznych chopw nioscych faszyn dla zasypania roww przed twierdz. Straci 200 zabitych i okoo 400 rannych onierzy, straty obrocw byy minimalne. Od tego dnia Rosjanie utracili ducha walki i nie szturmowali wicej.

Epilog

Obrona Czstochowy trwaa jeszcze do poowy stycznia, ale nie bya tylko obron, bo Kazimierz Puaski organizowa te wypady przeciw Rosjanom, ktrzy zamieniwszy np. zabudowania w. Rocha i w. Barbary na koszary, nie byli pewni dnia ani godziny. W kocu Drewicz kaza zaadowa rannych na wozy wymoszczone som i oddali si w stron Krakowa. Rwnie w tej drodze nka go Puaski.

W wito Matki Boej Gromnicznej urzdzono w klasztorze pikn uroczysto, podczas ktrej obok ceremonii liturgicznej Puaski przewidzia wrczenie okoo czterystu wyjtkowych odznacze najbardziej zasuonym obrocom. Miay ksztat krzya maltaskiego, a skrt literowy na nich widniejcy Zygmunt Gloger zinterpretowa jako „Kazimierz Puaski przyznaje nagrod dobrze zasuonemu na Jasnej Grze dnia 2 lutego 1771 roku”.

Jasna Gra pozostaa w rku konfederatw a do 18 sierpnia 1772 roku i skapitulowaa dopiero na wie o wygasaniu oporu w caej Rzeczypospolitej. Sam Puaski wymkn si z twierdzy 31 maja, zabezpieczywszy jej obron i przekazawszy dowdztwo. Poleci te zrobi tak konfederatom, ktrym – jak jemu – groziy najsrosze represje. Uda si do Ameryki, gdzie zdoby saw najlepszego kawalerzysty na wiecie. Do dzi „Pulaski Day” jest najwikszym witem Polakw w USA.



rdo: Nasz Dziennik.



Copyright © Prawica Rzeczypospolitej

[ wykonanie ]