Prawica Rzeczypospolitej
Prawica Rzeczypospolitej na Facebook
Prawica Rzeczypospolitej na YouTube
ECPM

Wsparcie

Newsletter Prawicy
Jeeli chcesz otrzymywa informacje o nowociach na stronie i dziaalnoci Prawicy.
» Zamawiam
Struktury lokalne
Do pobrania
Logo Prawicy Rzeczypospolitej.
Logo Prawicy Rzeczypospolitej
Szukaj
Aktualnoci
25-01-2018
Nasz Dziennik - Boro: Kat powstania

Krwawe rzdy Murawjowa „Wieszatiela” na Litwie.

Przed Aleksandrem II stan wyprony siedemdziesiciolatek i z uwielbieniem wpatrywa si w oblicze cara, a ten ogasza rozkaz: – Pojedziesz na Litw jako gubernator i stumisz powstanie. – Wasze Wieliczestwo, jestem czowiekiem okrutnym i krwi splami panowanie Najjaniejszego Pana. – Jed. – Ale prosz mi obieca jedno: Wasze Wieliczestwo nie cofnie adnego z moich rozkazw. – Jed!

To autentyczna rozmowa, ktrej tre zapisa adiutant cara. Miaa miejsce 1 maja 1863 roku. Na Litwie od trzech miesicy trwao Powstanie Styczniowe. Po nominacji Michai Murawjow mia powiedzie jeszcze: „Kada sprawa, aby dobrze si skoczya, musi by szczliwie rozpoczta. Po przyjedzie na Litw ka rozstrzela jakiego ksidza!”. Pojecha do Wilna ochoczo. Mia nieograniczone kompetencje i sze litewskich guberni pod swym panowaniem.

Terror i donosicielstwo

Murawjow, ktry przyjecha do Wilna 26 maja 1863 roku, rzeczywicie rozpocz rzdy od egzekucji ks. Stanisawa Iszory, ktrego jedyn win byo odczytanie z ambony manifestu powstaczego wzywajcego do walki o wolno. Kapan mia by skazany na kilka lat Syberii, ale Murawjow zamieni wyrok na rozstrzelanie, a rodzicom ksidza zakaza z nim widzenia.

Rusyfikacja jako forma represji antypowstaczej staa si gwnym narzdziem Murawjowa. Aby zniszczy ekonomicznie Polakw, wprowadzi ogromny podatek w wysokoci 10 procent caej wartoci majtkw szlachty z przeznaczeniem na tumienie powstania. Bardzo skrupulatnie pilnowa zbierania tej kontrybucji, co miao stawia ziemian niejako w opozycji do powstacw. W krtkim czasie zarekwirowano 3454 majtki ziemskie, wydziedziczajc przede wszystkim Polakw, a osadzajc tam zasuonych dla wadzy Rosjan. Wprowadzono zasad, e Polacy nie mog nabywa majtkw ziemskich na tzw. ziemiach zabranych, czyli tych, ktre dawniej naleay do Rzeczypospolitej, a po 1815 roku znalazy si poza Krlestwem Polskim.

Murawjow nakaza rozwin na niebywa dotd skal inwigilacj i donosicielstwo. Stre kamieniczni w miastach mieli obowizek skada raporty na temat odwiedzin nietypowych goci. Ziemianie otrzymali zakaz opuszczania swoich siedzib bez wanych przyczyn. Karana miaa by nie tylko pomoc powstacom, ale nawet bierne poddawanie si ich woli i nieprzeciwstawianie si ich poczynaniom. Wprowadzono powane obostrzenia co do posiadania osobistej broni, a za wykrycie w mieszkaniach rewolweru miaa by karana caa rodzina i wszyscy mieszkacy posesji. Policja i wojsko otrzymay uprawnienia do rewizji osb i mieszka bez specjalnych nakazw.

Rosyjski gubernator sam podsumowa, e zesa w gb Rosji ok. 10 tys. skazanych, ponad tysic podejrzanych wcieli przymusowo do rosyjskich sub mundurowych, a 127 rozstrzela lub powiesi. Std nadany mu przez Polakw przydomek „Wieszatiel”. Ale przecie wiele decyzji o represjach pozostawao w gestii dowdcw rosyjskich. Bardzo czsto, powziwszy podejrzenie o wsppracy ludnoci cywilnej z powstacami, dowdca zwoywa sd polowy, ktry traktowa przewd jako czcz formalno, bo wyrok mierci by ju przesdzony. Liczba takich zabjstw znacznie przekraczaa dane, ktre genera gubernator poda jako swoje osobiste dokonania. Historycy szacuj cakowit liczb polskich zesacw w dobie powstania na 40 tysicy.

Szczeglnie Murawjow sroy si w guberni augustowskiej, gdzie kaza np. zabi 50 schwytanych powstacw. Takie decyzje jego podkomendni traktowali jako zacht do onierskiej srogoci. Stosowali zatem zasad odpowiedzialnoci zbiorowej i przy podejrzeniu o jakkolwiek pomoc powstaniu karali cae wsie i dwory, palc zabudowania. Obliczane na 340 tys. wojska carskie, skierowane do tumienia powstania, miay przyzwolenie na pldrowanie i rabunki w „rejonach podejrzanych”, a zaliczenie do tej kategorii zaleao od samych Rosjan.

Uderzenie w Koci

Szczegln nienawi Murawjow ywi do Kocioa katolickiego i ksiy. Bardzo wielu duchownych wizao si z oddziaami partyzanckimi, niosc sakramenty i pociech duchow, a nawet stajc na ich czele, jak ks. Antoni Mackiewicz, ktry od marca 1863 roku dowodzi kilkoma zgrupowaniami na mudzi. Gdy po porakach jedne oddziay ulegay rozproszeniu, on na nowo skupia przy sobie ocalaych i przyciga nowych ochotnikw. Schwytany w grudniu przez Rosjan, zosta stracony z przyzwoleniem Murawjowa w Kownie 28 grudnia 1863 roku.

Genera-gubernator interesowa si osobicie sukcesami w amaniu wszelkiego oporu powstaczego i ducha polskoci. Skadano mu szczegowe raporty na temat postpowania proboszczw, a nawet wikarych. Lubi przy tym, jak do sprawozda doczane byy donosy miejscowej ludnoci. Ksia katoliccy mieli zakaz uywania dzwonkw w drodze z wiatykiem, a nawet rozdawania obrazkw witych, medalikw i krzyykw. Urzdnicy rosyjscy wydawali ukazy na temat tego, o czym mona mwi na kazaniach. Murawjow poleca swoim urzdnikom niszczenie krzyy katolickich na wityniach, a nawet na cmentarzach. Po egzekucjach wadze rosyjskie – zapewne z inspiracji samego gubernatora – czsto nie zezwalay na katolicki pochwek ofiar i postawienie katolickich krzyy nagrobnych. Denerwoway go nawet historyczne krzye w Szawlach, ktre nakaza doprowadzi do ruiny.

Okrutne metody

W Wilnie z jego rozkazu odbudowano dwie cerkwie: Przeczystej Bogarodzicy nad Wilenk i w. Paraskiewy. Kilka kociow przerobiono na cerkwie, w tym w. Kazimierza, Augustianw, Wizytek na Rossie, Pana Jezusa na Antokolu oraz witej Trjcy przy ul. Ostro-bramskiej, narzucajc im bizantyjsko-moskiewskie formy i cebulaste kopuy. Kociow katolickich nie pozwoli odnawia i konserwowa, a zniszczone zburzono doszcztnie. Zlikwidowa 27 (z 46) klasztorw katolickich. Wspomina te Murawjow w pamitnikach o pani Buczyskiej (zaoycielka Towarzystwa w. Wincentego à Paulo), ktra szerzya na Litwie ogoszon jeszcze przed powstaniem przez Koci aob narodow (kobiety przywdziay ciemne stroje). Murawjow skaza Polk na zesanie.

Nie oszczdza nawet architektury: kamienice miay mie styl rosyjski. Zmieniano nazwy ulic. Zakazano szkolnictwa prywatnego, a pastwowe zrusyfikowano. W 1864 roku wyda zakaz drukowania ksiek litewskich przy uyciu alfabetu aciskiego, a usuni naukowcy natychmiast napisali rosyjskimi literami elementarz litewski pt. „Abecele emaitiszkai-lietuviszka”, ktry wprowadzono do szk.

Drukarzom i kolporterom polskich ksiek grozia do koca XIX wieku mier, a co najmniej zsyka na Sybir. Ksi Czerkawski zanotowa tak wypowied Murawjowa: „Bardzo czsto ich sadzam [do wizie] bez najmniejszej winy. Nawet podejrzenia nie ma. No, c robi, w takim razie ja zawsze decyduj: niech posiedzi pod kluczem i to jak najduej, a moe si i co znajdzie… Tak byem szczliwy, e zawsze si co znalazo na mojego lokatora. A wtedy, dawaj no go tu!”. Za sawa „Ludoercy”, jak nazywali go sami Rosjanie, sigaa nawet Ameryki, a Aleksander II odwoa go w 1865 roku z funkcji genera-gubernatora tzw. Kraju Pnocno-Zachodniego, ale nagrodzi tytuem hrabiego.

Wiecznie ywy?

W 1901 roku Rosjanie otworzyli w Wilnie muzeum Murawjowa, a z inicjatywy rosyjskich urzdnikw odsonito jego pomnik w 1898 roku. Ten upokarzajcy symbol moskiewskiego panowania zosta zburzony przez Polakw natychmiast po opuszczeniu miasta przez Rosjan w 1915 roku.

W listopadzie 2016 roku w jednej z cerkwi prawosawnych na Biaorusi odbyo si naboestwo aobne w 150-lecie mierci Murawjowa, na ktre przybyo wielu rosyjskich panslawistw, ktrzy usprawiedliwiali postpowanie „Wieszatiela”, argumentujc, e powstacy chcieli odczy si od Rosji, wic on tak musia (sic!). Jak wida, duch rusyfikacji yje w epigonach Murawjowa, a i my musimy go wspomina – ku przestrodze!



rdo: Nasz Dziennik.



Copyright © Prawica Rzeczypospolitej

[ wykonanie ]