Prawica Rzeczypospolitej
Prawica Rzeczypospolitej na Facebook
Prawica Rzeczypospolitej na YouTube
ECPM

Wsparcie

Newsletter Prawicy
Jeeli chcesz otrzymywa informacje o nowociach na stronie i dziaalnoci Prawicy.
» Zamawiam
Struktury lokalne
Do pobrania
Logo Prawicy Rzeczypospolitej.
Logo Prawicy Rzeczypospolitej
Szukaj
Aktualnoci
12-08-2017
Nasz Dziennik - dr Kawcki: Historyczne fundamenty Midzymorza

Wizyta prezydenta Stanw Zjednoczonych Donalda Trumpa w Polsce i jego udzia w spotkaniu w Warszawie z przywdcami pastw Trjmorza przypomniaa projekt Midzymorza – wsppracy pastw i narodw na obszarze batycko-adriatycko-czarnomorskim.



Zapora dla Niemiec i Rosji


Midzymorze to pojcie historyczne i geopolityczne. Na tym terytorium, midzy Niemcami a Rosj, u zarania dziejw Europy uformoway si krlestwa Czech, Polski, Wgier i Chorwacji. Z chwil przyjcia religii rzymskokatolickiej pastwa te znalazy si w krgu cywilizacji aciskiej. W nastpnych stuleciach organizmy pastwowe I Rzeczypospolitej, Krlestwa Wgier i Krlestwa Czech organizowaa tutaj dynastyczna polityka Jagiellonw. W okresie nowoytnym obszar ten zdominowany zosta przez wpywy Rosji, Niemiec, Austro-Wgier, a nawet Turcji. Klska trzech pierwszych mocarstw w 1918 roku stworzya odpowiednie warunki dla zmian w tej czci Europy. Niestety projekty architektw nowego adu wersalskiego, m.in. poprzez ograniczenie roli Polski, stworzenie sztucznego tworu w postaci Jugosawii, rozbir Wgier, skutecznie uniemoliwiy wspprac pastw Europy rodkowej.

W 1920 roku zawizaa si Maa Ententa – sojusz trzech pastw: Czechosowacji, Rumunii, Krlestwa Serbw, Chorwatw i Sowecw (SHS), zwanego od 1925 roku Jugosawi. Tak naprawd tym, co czyo ten zwizek, byo uzyskanie jak najwikszych zdobyczy terytorialnych kosztem Wgier, a nastpnie przeciwstawienie si wgierskiemu rewizjonizmowi. Wgry na mocy ustale traktatu w Trianon utraciy dostp do morza, ponad poow ludnoci oraz dwie trzecie obszaru, m.in. Siedmiogrd na rzecz Rumunii oraz Sowacj i Ru Zakarpack przejte przez Czechosowacj. Maa Ententa bya niejako stranikiem tych postanowie.

Ma Entent wspieraa Francja, ktra na sojuszu z t grup pastw oraz z Polsk chciaa budowa swoj pozycj mocarstwow w Europie. W rezultacie Francja podporzdkowaa Ma Entent wasnym interesom. Poza tym pastwa Maej Ententy dzieli stosunek do Zwizku Sowieckiego. Dodatkowo zarwno w polityce czeskiej, jak i jugosowiaskiej, w przeciwiestwie np. do Rumunii, wystpoway bardzo mocne tendencje prorosyjskie. W konsekwencji sojusz ten faktycznie przesta istnie po konferencji monachijskiej.



Midzymorze w polskiej myli politycznej

Za prekursora Midzymorza w polskiej polityce uwaa si Jzefa Pisudskiego. Jako Naczelnik pastwa prbowa w latach 1918-1922 realizowa federacyjne projekty, czego wyrazem bya wyprawa kijowska. Trudno jednak uzna pomys federacji Polski z Ukrain, Biaorusi i Litw za tosamy z ide Midzymorza. W latach 30. koncepcj t podjy natomiast rodowiska pisudczykowskie – modzi konserwatyci skupieni wok pism „Bunt Modych” i „Polityka”.

W okresie II wojny rzdy Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Czechosowackiej podpisay deklaracj o powoaniu konfederacji polsko-czechosowackiej. Przewidywano utworzenie wsplnych organw konfederacji, m.in. Naczelnej Rady Zwizkowej i Prezydenta Zwizku oraz Zgromadzenia Zwizkowego jako organu ustawodawczego. Koncepcja konfederacji zapocztkowana przez Wadysawa Sikorskiego bya popierana przez wszystkie niepodlegociowe ugrupowania polityczne zarwno emigracyjne, jak i Polskiego Pastwa Podziemnego. Zarazem kade z tych ugrupowa rozwijao wasn, szersz wizj konfederacji rodkowoeuropejskiej.

Stronnictwo Narodowe w swoim programie podkrelao, e midzy Niemcami a Zwizkiem Sowieckim nie ma miejsca na sabe pastwo. Wyzwaniem dla Polski miao by stworzenie w Europie rodkowej systemu bezpieczestwa. Koncepcja Stronnictwa Narodowego zakadaa powoanie bloku wsppracujcych pastw i narodw. Ten stodziewidziesiciomilionowy obszar, od Skandynawii a po Adriatyk i Batyk, mia stanowi (obok bloku skandynawskiego i zachodniego) jeden z filarw bezpieczestwa Starego Kontynentu. Jego warunkiem byo zniszczenie militarnej, gospodarczej i kulturalnej pozycji Niemiec.

Inne rodowisko narodowe, m.in. grupa „Szaca”, opowiadaa si za systemem bezpieczestwa Europy rodkowej opartym na sojuszu Warszawa – Budapeszt – Bukareszt. Proponowano konfederacj Polski, Czechosowacji, Wgier oraz Rumunii. System ten mia by zwizany, poprzez Polsk, sojuszem z Francj.

Take pisudczykowski Obz Polski Walczcej (kontynuator Obozu Zjednoczenia Narodowego) marzy o Polsce wielkiej terytorialnie, ktra odegraaby w Europie rol mocarstwa. Blok rodkowoeuropejski mia obejmowa Polsk, Czechy, Sowacj, Wgry i w nastpnym etapie inne pastwa Midzymorza. Jednoczenie Polska miaa by sojuszniczk Francji, Anglii, Turcji i pastw skandynawskich.

Oryginalne koncepcje gosia katolicko-narodowa Unia Jerzego Brauna. Narody zamieszkujce midzy Batykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym miay tworzy potne pastwo zwizkowe, prowadzce wspln polityk zagraniczn i obronn oraz zczone uni celn i monetarn.

Front Odrodzenia Polski (m.in. Zofia Kossak-Szczucka) i Pobudka propagoway koncepcj Zwizku rodkowo-Europejskiego obejmujcego zachodni i poudniow Sowiaszczyzn z poszanowaniem niezawisoci poszczeglnych narodw. Podobnie za Uni Pastw Sowiaskich opowiadao si chadeckie Stronnictwo Pracy.

Take rodowiska ruchu ludowego popieray ide konfederacji rodkowoeuropejskiej. Naczeln rol miaa w niej odgrywa Polska poczona sojuszem z Czechami, Sowacj, Ukrain, Wgrami i pastwami nadbatyckimi – Litw, otw i Estoni oraz Biaorusi jako autonomiczn czci Polski. Najwiksze ugrupowanie tego nurtu – Stronnictwo Ludowe propagowao utworzenie „pastwa zwizkowego bratnich narodw”: polskiego, czeskiego, sowackiego, ukraiskiego i biaoruskiego, ktre zdolne byoby zabezpieczy si zarwno przed imperialn polityk Sowietw, jak i Niemcw. Zblione stanowisko wyraaa Polska Partia Socjalistyczna Wolno – Rwno – Niepodlego, ktra zwracaa uwag, e konfederacja powinna mie zapewniony udzia w powojennej midzynarodowej kontroli potencjau militarnego Niemiec.

Niezalenie od szczegowych rozwiza i rnego rozumienia sojuszy i modelu wsppracy, wsplne wszystkim ugrupowaniom byo patrzenie na obszar midzymorza batycko-czarnomorsko-adriatyckiego jako bloku pastw, ktry chroni przed zagroeniem ze strony Niemiec i Zwizku Sowieckiego oraz zapewnia Polsce niepodlego i bezpieczestwo.

Duga droga do jednoci

Gdy w 1991 roku powstaa Grupa Wyszehradzka (Czechy, Sowacja, Polska, Wgry), wiele rodowisk w naszym kraju wyraao nadziej, e moe by to pierwszy znaczcy krok w kierunku bliskiej wsppracy. Jednak aktywno rzdw pastw tworzcych Grup Wyszehradzk zamiast w kierunku pogbiania wzajemnej wsppracy koncentrowaa si na wspomaganiu w drodze do Unii Europejskiej.

Midzymorze jest obszarem geopolitycznym i historycznym. Obecnie obejmuje republiki batyckie – Litw, otw i Estoni, pastwa zachodniosowiaskie – Polsk, Czechy i Sowacj, Ukrain i Biaoru oraz segment dunajsko-bakaski – Wgry, Chorwacj, Soweni, Rumuni, Modawi, Macedoni, Bugari, Albani, Serbi, Boni i Hercegowin oraz Czarnogr. Aspiracj do udziau we wsppracy regionu rodkowoeuropejskiego wyraa rwnie Austria, ktra bierze udzia w pracach Trjmorza.

Powan przeszkod na drodze do cisej wsppracy stanowi historyczne zaszoci i resentymenty, np. pomidzy krajami byej Jugosawii, Czechami i Sowakami, Wgrami i Rumunami.

Rzeczywist jedno moe zagwarantowa dopiero wsplnota kulturowa. Tymczasem jest to najsabszy element konstrukcji Midzymorza. To obszar cierania si cywilizacji aciskiej (pastwa o przewadze ludnoci katolickiej) i bizantyskiej (pastwa o przewadze ludnoci prawosawnej). S te kraje z przewag lub duym udziaem ludnoci muzumaskiej. Powstanie bloku Midzymorza to dugi, budowany stopniowo proces. Moliwe, e wsppraca w pierwszym rzdzie takich krajw jak Polska, Wgry, Sowacja, Chorwacja, ktre czy blisko kulturowo-cywilizacyjna, stanie si fundamentem przyszego sojuszu pastw Europy rodkowej.



rdo: Nasz Dziennik.



Copyright © Prawica Rzeczypospolitej

[ wykonanie ]