Prawica Rzeczypospolitej
Prawica Rzeczypospolitej na Facebook
Prawica Rzeczypospolitej na YouTube
ECPM

Wsparcie

Newsletter Prawicy
Jeeli chcesz otrzymywa informacje o nowociach na stronie i dziaalnoci Prawicy.
» Zamawiam
Struktury lokalne
Do pobrania
Logo Prawicy Rzeczypospolitej.
Logo Prawicy Rzeczypospolitej
Szukaj
Aktualnoci
03-08-2017
Rzeczpospolita - Marian Pika: PiS z Balcerowiczem

Mimo deklaracji obecny rzd wcale nie zrywa z dotychczasow polityk gospodarcz – pisze Marian Pika, historyk, wiceprezes Prawicy Rzeczypospolitej.

yjemy w czasach, gdy debat publiczna zastpia propaganda. Nie konfrontacja argumentw, a budowanie „narracji" jest treci wspczesnego ycia publicznego. Fakty maj drugorzdne znaczenie, licz si emocje, budowanie wizerunku, eksploatowanie strachu i nadziei czy dzielenie spoeczestwa na swoich i obcych.

Pogarda dla faktw i dla debaty publicznej ma miejsce take w dziedzinie polityki gospodarczej, tak wydawaoby si niepodatnej na manipulacje „narracji". Bo to dziedzina, w ktrej fakty najatwiej ustali i przeciwstawi faszywej propagandzie. Tymczasem to wanie polityka gospodarcza jest jednym z czoowych tematw uzasadniajcych „dobr zmian" i prezentowana jest jako fundamentalne zakwestionowanie dotychczasowej praktyki w tej dziedzinie. Plan wicepremiera Mateusza Morawieckiego prezentowany jest nieomal jako alternatywa dotychczasowego modelu polityki gospodarczej symbolizowanej przez byego wicepremiera Leszka Balcerowicza. „Polonizacja" systemu bankowego, podatek bankowy, niewprowadzony podatek handlowy czy uszczelnienie systemu podatkowego s charakterystycznymi elementami polityki gospodarczej obecnego rzdu. Ale czy rzeczywicie wystarczaj, by okreli j jako przeom?

Ot trudno Jarosawa Kaczyskiego i polityk, ktr tworzy, traktowa jako alternatyw dla systemu Balcerowicza. Przypomnijmy, e u jego podstaw ley bezkrytyczne wdroenie zasad tzw. konsensusu waszyngtoskiego forsowanego w latach 90. XX w. przez Midzynarodowy Fundusz Walutowy. Jego istot byo przyjcie ustalanych przez czynniki zewntrzne wobec naszego kraju i w interesie zewntrznym regu ksztatujcych polsk gospodark. Gwne postulaty to liberalizacja gospodarek postkomunistycznych, zwaszcza deregulacja handlu i rynkw finansowych, uatwienie w prywatyzacji dla kapitau zagranicznego, przeksztacenie gospodarek w rynki zbytu dla zewntrznych producentw, uprzywilejowanie kapitau zagranicznego w budowaniu gospodarki rynkowej.

Jeeli porwnamy model przebudowy gospodarki komunistycznej w rynkow prowadzonej wedug wytycznych MFW w europejskich krajach z modelem przezwycienia komunizmu w gospodarce chiskiej, ignorujcej zalecenia tej instytucji, to dopiero ujrzymy rzeczywiste koszty transformacji wyraajce si przede wszystkim w tempie wzrostu PKB. Polityka Balcerowicza nie tylko si nie sprawdzia, jeeli chodzi o hamowanie inflacji, ale przede wszystkim nie wytrzymuje konkurencji z modelem transformacji, ktry by zaprzeczeniem realizacji konsensusu waszyngtoskiego i przyczyni si do bezprecedensowego wzrostu ekonomicznego w Chinach. Prof. Witold Kieun susznie uwaa polityk Balcerowicza za model budowania gospodarki neokolonialnej.

Wyzwaniem dla polskiej gospodarki jest wanie przezwycienie jej neokolonialnego charakteru, przede wszystkim poprzez wzmacnianie i rozwj rodzimej przedsibiorczoci. Oczywicie proces ten w warunkach naszego czonkostwa w Unii Europejskiej jest znacznie trudniejszy ni w latach 90., gdy jeszcze nie naleelimy do UE. Niemniej nawet obecnie pastwo ma wiele moliwoci budowania wasnej przyszoci w sferze ekonomii, jeeli dokona zasadniczej reorientacji polityki gospodarczej. Nadal ma bowiem moliwo prowadzenia polityki regulacyjnej i rnorakich form wspierania rodzimej przedsibiorczoci, zwaszcza dysponuje instrumentem zamwie publicznych. Ten zwrot wymaga oparcia si na paradygmacie patriotyzmu gospodarczego.
Odchodzenie od budowania gospodarki neokolonialnej miao miejsce w przeszoci. Ale byy to korekty bardzo niemiae i niewystarczajce. Do tej pory w polskiej polityce gospodarczej dominuje bowiem dziedzictwo Leszka Balcerowicza. Utrzymanie tej polityki jest w pewnej mierze efektem dziaa Jarosawa Kaczyskiego, wsptwrcy rzdu Mazowieckiego i polityki gospodarczej lat 2005–2007, za pierwszych rzdw PiS, gdy jej kreatorem uczyni Zyt Gilowsk, wyznawczyni Balcerowicza. Take polityka obecnego rzdu nie oznacza zerwania z tym dziedzictwem, lecz jest jedynie niemia korekt.

Diagnoza polskiej gospodarki dokonana przez Mateusza Morawieckiego jest zasadniczo suszna. Ale praktyka zaprzecza jego deklaracjom. Sztandarowymi prbami przezwycienia polityki Balcerowicza miayby by przede wszystkim projekty ustaw o podatku bankowym i handlowym. Maj one oczywicie rys uderzajcy w przedsibiorczo zagraniczn, bo handel wielkoprzestrzenny jest zdominowany przez obcy kapita, ale bankowo, po „polonizacji" Banku Pekao, jest ju zdominowana przez kapita rodzimy. Uchwalenie tych projektw to przede wszystkim naladownictwo polityki Viktora Orbana, ktry wyznacza agend polityki pastw rodkowoeuropejskich wobec Unii Europejskiej, i jest przede wszystkim metod pozyskiwania rodkw na polityk spoeczn. Wpisuje si to w polityk prowadzon ju w przeszoci (przykadem podatek od zyskw kapitaowych), dlatego trudno uzna to za form zerwania z dotychczasow polityk gospodarcz.

Za tak trudno take uzna „polonizacj" Banku Pekao. Mielimy ju bowiem wczeniej do czynienia z „polonizacj" PZU. I podobnie jak w tamtym przypadku obie „polonizacje" byy bardzo korzystne dla poprzednich wacicieli. Natomiast uszczelnienie systemu podatkowego jest niewtpliwie zasug obecnego rzdu – i najwikszym jak dotd jego osigniciem „finansowym". Dokona tego poprzedni minister finansw, ktry zreszt nastpnie musia si poegna ze stanowiskiem. Natomiast polityka przemysowa nadal jest gwnie tematem medialnych dywagacji.

Co jeszcze wiadczy o kontynuacji? Rzd prowadzi polityk taniej siy roboczej poprzez niekontrolowan imigracj, gwnie Ukraicw. To metoda konkurowania przede wszystkim kosztami pracy. Powstrzymywanie w ten sposb wzrostu pac to z jednej strony ograniczanie chonnoci rynku wewntrznego, z drugiej za zmniejszanie presji na wzrost inwestycji. Spadek bezrobocia i niedobr siy roboczej zawsze jest bowiem silnym stymulatorem unowoczeniania produkcji. Poziom inwestycji jest jedn z najwikszych saboci obecnego rozwoju gospodarczego i powinien sta si zasadniczym priorytetem polityki rozwojowej. Take „polonizacja" Pekao spowodowaa wypyw rodkw za granic, zamiast stymulowa wzrost krajowych inwestycji. To jeden z wikszych bdw obecnej ekipy rzdowej.

Nadal wspiera si kapita zagraniczny. Zarwno utrzymanie specjalnych stref ekonomicznych, jak te ostatnia decyzja o wsparciu inwestycji Mercedesa pokazuj zakres kontynuacji dotychczasowej praktyki. W polityce regulacyjnej trudno dopatrzy si elementw oparcia jej na paradygmacie wspierania patriotyzmu gospodarczego.

Zasadniczym zadaniem pastwa musi by wsparcie dla rodzimego handlu, ktry jest obecnie dobijany przez zagraniczne supermarkety. Handel to nie tylko podstawa budowania klasy redniej, ale najszybsza metoda akumulacji kapitau. Historia gospodarcza wiata nie zna przypadku rozwinitej gospodarki bez rodzimego handlu. Dlatego to polonizacja w tym sektorze powinna by celem.
Istnieje wiele metod wsparcia rodzimego handlu poprzez polityk regulacyjn. Niestety, nawet projekt ustawy o wolnych niedzielach, ktry uderza przede wszystkim w zagraniczne sieci handlowe, napotyka na bariery w rzdzie. Take instytucje pastwowe nie wspieraj produkcji rodzimej. Przykadem tu jest Orlen, ktry na swoich stacjach promuje przede wszystkim produkty firm zagranicznych dziaajcych w Polsce.

Pastwo poprzez telewizj publiczn jest w stanie promowa patriotyzm konsumencki jako dwigni rozwoju rodzimej przedsibiorczoci, a zwaszcza handlu. Zamiast tego pojawiaj si pomysy wykupienia upadajcych zagranicznych czasopism wydawanych w Polsce. To tylko przykad, jak uywajc hasa „polonizacji" rynku medialnego mona wspomc zagraniczne przedsibiorstwa medialne w ratowaniu ich finansw.

Najbardziej uderzajcym przykadem kontynuacji polityki balcerowiczowskiej byo poparcie zarwno rzdu, jak i europarlamentarzystw PiS dla ratyfikacji ukadu CETA. Ukad ten jest radykalnym wypenieniem zalece konsensusu waszyngtoskiego z destrukcj suwerennoci pastw narodowych i otwarciem naszego rynku, kosztem zwaszcza producentw rolnych. Na szczcie wszystko wskazuje, e groniejszy w skutkach ukad TTIP, te popierany przez rzd, prawdopodobnie nie wejdzie w ycie. Ukady te zawieraj klauzule dotyczce sdw arbitraowych, ktre sprawiaj, e roszczenia midzynarodowych korporacji s zagroeniem dla finansw naszego pastwa. Rzd nawet nie ma zamiaru usunicia tego typu klauzul z midzynarodowych umw handlowych, zawieranych przede wszystkim w latach 90. A jest to kwestia o fundamentalnym znaczeniu zarwno dla suwerennoci gospodarczej naszego kraju, jak i dla naszych finansw publicznych.

Przykadem obrony obcych interesw gospodarczych jest kwestia kredytw frankowych. Rzd PiS i osobicie Jarosaw Kaczyski stanli w obronie tego niesprawiedliwego drenau rodkw od polskich obywateli przez przede wszystkim zagraniczne banki dziaajce w naszym kraju.

Podporzdkowanie naszego rozwoju zagranicznym interesom wida take w stosunku do zachowania waluty narodowej. W deklaracji rzymskiej rzd zadeklarowa prowadzenie polityki zmierzajcej si do wyzbycia zotego i wprowadzenia euro. To jest ten sam tok rozumowania, ktry w czasie poprzednich rzdw PiS doprowadzi do przygotowania projektu konstytucji, w ktrym usunito zapis o Radzie Polityki Pieninej blokujcej przyjcie euro. Dzi w deklaracjach medialnych rzd jest przeciwny rezygnacji z waluty narodowej, ale nie chce uzna istnienia zotego jako trwaego fundamentu naszej polityki gospodarczej. Przyjcie euro byoby umocnieniem naszej satelickiej pozycji w Unii i wyzbyciem si szans na uzyskanie podmiotowego miejsca w europejskiej gospodarce.

Preferencje dla rodzimych firm, uatwienia zwaszcza dla mikroprzedsibiorstw, polonizacja handlu, rozwj polskich orodkw badawczych nastawionych na unowoczenienie gospodarki, bardziej zdecydowane pozyskiwanie najnowoczeniejszych technologii, wreszcie narodowa kampania na rzecz patriotyzmu konsumenckiego powinny by wyznacznikiem polityki gospodarczej. Tymczasem mamy do czynienia tylko z niemiaymi prbami odwoywania si do tego paradygmatu, a w zasadniczych kwestiach nadal obowizuje polityka wypracowana przez MFW i realizowana z niewielkimi korektami od 27 lat. Bez zerwania z ni stosowane prodki nie doprowadz do przezwycienia neokolonialnego charakteru polskiej gospodarki i do przyspieszenia tempa rozwoju.

Ekstaza, z jak rzdowe media przyjy wzrost PKB w I kwartale w wysokoci 4 proc. pokazuje, e przy znacznie lepszej koniunkturze midzynarodowej ni w latach poprzednich, i po wdroeniu programu 500+ (co ogromnie wzmacnia rynek wewntrzny), wzrost PKB o 0,1 pkt proc. w porwnaniu z 2015 r. uwaany jest za niebywae osignicie. Tymczasem naley to traktowa jako sygna alarmowy, a nie powd do fetowania sukcesu. Polska gospodarka nadal jest w stanie zagroenia stagnacyjnym wzrostem utrwalajcym nasz peryferyjn pozycj.

Obecn polityk ekonomiczn cechuj wic prodki i dziaania pozorne, skoncentrowane na propagandzie, a nie gbokie zmiany zdolne do nadania gospodarce nowego impulsu rozwojowego. Dotychczasowa polityka nie gwarantuje przezwycienia jej neokolonialnego charakteru, a bez tego nie mamy szans na wyrwnanie naszego poziomu gospodarczego z naszymi zachodnimi ssiadami.

rdo: Rzeczpospolita.



Copyright © Prawica Rzeczypospolitej

[ wykonanie ]