Prawica Rzeczypospolitej
Prawica Rzeczypospolitej na Facebook
Prawica Rzeczypospolitej na YouTube
ECPM

Wsparcie

Newsletter Prawicy
Jeeli chcesz otrzymywa informacje o nowociach na stronie i dziaalnoci Prawicy.
» Zamawiam
Struktury lokalne
Do pobrania
Logo Prawicy Rzeczypospolitej.
Logo Prawicy Rzeczypospolitej
Szukaj
Aktualnoci
24-05-2017
Dr Krzysztof Kawcki w "Naszym Dzienniku": Lituanizacja Wileszczyzny trwa

Prawa polskiej spoecznoci nie s respektowane.

Z okazji rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja prezydent Republiki Litewskiej Dalia Grybauskaite tradycyjnie wystosowaa w imieniu wasnym i caego narodu litewskiego depesz gratulacyjn do prezydenta RP Andrzeja Dudy. Polakw i Litwinw pozdrowi rwnie mer Wilna Remigijus Szimaszius. Na wileskim placu Konstytucji zawieszona zostaa biao-czerwona flaga. To kolejny przejaw polityki symbolicznych gestw realizowanej przez wadze pastwa litewskiego od pierwszych chwil proklamowania niepodlegoci w 1991 roku.

Polityka pustych gestw przez wiele lat przesaniaa realne dziaania wymierzone w prawa polskiej mniejszoci na Litwie. Obiektem tych dziaa jest od dwudziestu szeciu lat polska spoeczno na Wileszczynie (w oficjalnej nomenklaturze Republiki Litewskiej nazywana Litw Wschodni), ktra stanowi 60 procent mieszkacw tego regionu.

Ziemia nie dla Polakw

Ostatnio rzd litewski owiadczy, e planuje do 2019 roku zakoczenie procesu zwrotu ziemi. Proces tzw. reprywatyzacji doprowadzi do uwaszczenia si Litwinw kosztem polskiej wasnoci. W 1991 r. wprowadzona zostaa ustawa, ktra umoliwiaa zwrot ziemi, skonfiskowanej przez wadze sowieckie w 1940 r. po wczeniu Litwy do Zwizku Sowieckiego. W 1997 r. wikszo konserwatywna w litewskim Sejmasie wprowadzia do ustawy kuriozalny zapis, ktry pozwala na „przenoszenie” odzyskiwanej ziemi z jednego miejsca na inne, z gbi kraju na Wileszczyzn i do Wilna. Warto rynkowa dziaek pod Wilnem jest co najmniej kilkadziesit razy wiksza od tych z gbi Litwy. Autorem poprawek by premier Andrius Kubilius.

Z „przenosin” skorzystao wielu przedstawicieli litewskiej klasy politycznej i wymiaru sprawiedliwoci, np. Vytautas Landsbergis „przenis” swoj len dziak spod Kowna na teren prestiowej dzielnicy w Wilnie. W ten sposb wok Wilna osiedlia si masa przyjezdnych Litwinw, ktrzy z dnia na dzie stali si milionerami. W efekcie dla polskich prawowitych wacicieli zabrako terenw w rejonie wileskim i w samym Wilnie.

Dotychczas w caym kraju ziemi zwrcono ponad 87 proc. obywateli. Nieprzypadkowo najmniej zwrcono w Wilnie – zaledwie 54 proc. mieszkacw. Okoo 4 tysicy polskich rodzin wci czeka na zwrot swojej wasnoci. Tymczasem wadze litewskie czsto oferuj skandalicznie nisk rekompensat finansow. Kontynuowana jest procedura lituanizacji Wileszczyzny i zmian narodowociowych w niektrych gminach rejonu wileskiego. Nic nie zapowiada, aby zmienia si dyskryminujca Polakw strategia.

Szkoy − ostatni bastion

Na Wileszczynie trwa batalia o zachowanie polskiego szkolnictwa. Realizowana reforma edukacji zakadaa zmian struktury szkolnictwa – likwidacj szk rednich i przeksztacenie ich w gimnazjum bd zdegradowanie do poziomu szkoy podstawowej. Do 2015 roku miaa zosta zakoczona akredytacja szk. Stanowio to bezporednie zagroenie dla polskich placwek owiatowych, gdy wiele z nich z powodu opieszaoci administracji publicznej nie uzyskao akredytacji w wyznaczonym terminie. Presja spoecznoci polskiej (wiece, pikiety, strajki nauczycieli, rodzicw i uczniw) doprowadzia do przeduenia terminu uzyskania akredytacji do 2017 roku.

15 lipca 2015 roku na mocy uchway Rady Miasta Wilna najlepsza polska Szkoa rednia im. Joachima Lelewela, do ktrej uczszcza 500 uczniw, miaa zosta pozbawiona swojej filii i tym samym dotychczasowego statusu. Ponadto uczniowie mieli przenie si z Antokola do budynku zlikwidowanej filii, po drugiej stronie Wilii. Wczeniej wicemer Wilna, konserwatysta Valdas Benkunskas, postawi szkole warunek uzyskania statusu gimnazjum w zamian za opuszczenie budynku na Antokolu. Decyzj wadz miejskich dyrektor szkoy zosta zobowizany do przekazania samorzdowi historycznego budynku. Przedstawiciele spoecznoci szkoy im. J. Lelewela zaskaryli uchwa Rady Miasta do sdu okrgowego, ktry nie podzieli stanowiska wnioskodawcw. Jednak determinacja wadz szkolnych doprowadzia do wydania, w kocu lutego 2017 roku, przez Naczelny Sd Administracyjny orzeczenia, zgodnie z ktrym w szkole powinno by przywrcone ksztacenie od klasy I do XII w dzielnicy Antokol. Jednoczenie w wileskich yrmunach pozostawiono fili gimnazjum z klasami I-X.

25 kwietnia podczas sesji Rady Miasta Wilna podjta zostaa decyzja o przyznaniu szkole statusu gimnazjum. Przewodniczca frakcji Akcji Wyborczej Polakw na Litwie – Zwizku Chrzecijaskich Rodzin w wystpieniu w stoecznej radzie przypomniaa, e szkoa ubiegaa si o status gimnazjum przez 12 lat. Uzyskaa go pomimo utrudnie administracyjnych tylko dziki zabiegom radnych AWPL – ZCHR i aktywnoci spoecznoci szkolnej.

Szkolnictwo polskie od wielu lat wspierane jest przez Stowarzyszenie Nauczycieli Szk Polskich na Litwie „Macierz Szkolna”. Dziki przyjacioom, sympatykom, sponsorom pozyskanym przez Stowarzyszenie, m.in. z Polski, Stanw Zjednoczonych, Kanady, polskie szkoy s bardzo dobrze wyposaone w pomoce dydaktyczne. Wsparcie finansowe pastwa polskiego szczeglnie w ostatnich latach pozwolio rwnie na uzyskanie dobrego stanu technicznego budynkw szkolnych. Przed dziesiciu laty tylko 13 polskich szk rednich miao status gimnazjum. W tej chwili na Litwie jest 36 polskich gimnazjw, co stanowi 10 procent wszystkich gimnazjw w kraju. To rezultat jednoci i determinacji spoecznoci polskiej.

Przedmiotem sporu pozostaj inne obszary zwizane z funkcjonowaniem polskiej owiaty, wrd nich odejcie od ujednolicenia egzaminu z jzyka pastwowego, co stawia polskich uczniw w nierwnej sytuacji w porwnaniu z uczniami litewskimi, przywrcenie egzaminu z jzyka ojczystego (polskiego) na list egzaminw maturalnych i zwikszenie finansowania szk mniejszoci narodowych.

Nazwiska tylko po litewsku

Nierozwizanym problemem pozostaje pisownia nielitewskich nazwisk w dokumentach. Uchwalona przez Sejm litewski w 1995 roku ustawa jzykowa zamazuje odrbno narodow Polakw i pozbawia czowieka naturalnego prawa do nazwiska rodowego. Na skutek stosowania wycznie litewskiego alfabetu powstay zupenie nowe nazwiska. Zapisy prawa litewskiego s ewenementem w caej Europie. Pastwowa Komisja Jzyka Litewskiego od 1991 roku nie wyraa zgody, by nazwiska Polakw byy pisane w dokumentach w formie oryginalnej. Warto przypomnie, e Sejm Litwy w dniu przyjazdu prezydenta Lecha Kaczyskiego, ktry przyby 8 kwietnia 2010 roku z kilkugodzinn wizyt robocz do Wilna, przyj w pierwszym czytaniu projekt ustawy o pisowni nazwisk wykluczajcy moliwo pisania nazwisk po polsku.

W Sejmie od 2014 roku le dwa projekty ustawy o pisowni nazwisk: socjaldemokratw, mwicy o pisowni nielitewskich nazwisk alfabetem aciskim w wersji oryginalnej, i konserwatystw dopuszczajcy tak moliwo, ale tylko na dalszych stronach paszportu, na pierwszej pozostaoby nazwisko zapisane w wersji litewskiej. Znakomit odpowiedzi na dyskryminujce dziaania jest zorganizowana przez rodowiska polskiej modziey akcja „Nazwisko po polsku, bo jestem Polakiem”. Inicjatorzy akcji apeluj, aby na portalach spoecznociowych zapisywa swoje polskie nazwisko w wersji oryginalnej.

W 2011 roku litewski Naczelny Sd Administracyjny orzek, e nazwy ulic musz by zgodne z ustaw o jzyku pastwowym oraz z dekretem regulujcym przyznawanie tych nazw budynkom i innym obiektom publicznym, a napisy w jzyku polskim musz znikn w cigu miesica. Prby wprowadzenia dwujzycznych nazw ulic w rejonie wileskim i solecznickim wywoyway represje ze strony administracji litewskiej wobec wadz samorzdowych i wacicieli posesji. Za uywanie tablic informacyjnych z nazwami ulic w jzyku polskim, znajdujcych si nawet na prywatnych posesjach, wymierzane byy bardzo wysokie kary finansowe.

Mimo pewnych uregulowa nadal niejasna jest kwestia obecnoci dwujzycznych napisw. Zgodnie z rozporzdzeniem ministra spraw wewntrznych Litwy z 2014 roku tablice z dwujzycznymi nazwami ulic musz by umieszczone na metalowych supkach ustawionych na ziemi nalecej do samorzdu. Tablice z polskimi nazwami ulic znajduj si na wielu prywatnych posesjach rejonw solecznickiego i wileskiego. Cz jednak w wyniku nagonki zostaa zdjta. Zgodnie z Europejsk Kart Samorzdow, ktr Litwa podpisaa i ratyfikowaa, mniejszoci narodowe maj prawo do napisw informacyjnych w swoich jzykach, tam gdzie tworz zwart spoeczno. Jest to jednak sprzeczne z litewsk ustaw o jzyku pastwowym. Poza tym obowizuje orzeczenie Naczelnego Sdu Administracyjnego, e dwujzyczne tablice s niezgodne z prawem.

3 kwietnia 2017 roku litewski Departament Bezpieczestwa Pastwa przedstawi coroczny raport. Zapisano w nim, e przyznanie „wyjtkowych praw” spoecznoci polskiej na Litwie bdzie korzystne dla Rosji. Stworzy przesanki dania takich samych praw i wyjtkowego statusu dla spoecznoci rosyjskiej we wszystkich pastwach batyckich. Tre raportu wpisuje si w propagandow demagogi wadz litewskich. W 2010 roku anulowana zostaa ustawa o mniejszociach narodowych i do dzisiaj nie przyjto nowej. W czasie niedawnej wizyty w Gimnazjum Inynierii im. Joachima Lelewela w Wilnie przewodniczcy Sejmu Viktoras Pranckietis na pytanie dotyczce ustawy o mniejszociach narodowych stwierdzi, e na Litwie mniejszoci nie ma, bo konstytucja ich nie przewiduje. „Dlaczego – pyta – chc nazywa siebie mniejszociami, a nie wsplnotami, tak jak zapisane jest w konstytucji?”.

Dziaania Republiki Litewskiej w stosunku do polskiej wikszoci na Wileszczynie sprzeczne s z ratyfikowan w 2000 roku przez to pastwo Konwencj Ramow o Ochronie Praw Mniejszoci Narodowych oraz Traktatem midzy Rzeczpospolit Polsk a Republik Litewsk o przyjaznych stosunkach i dobrossiedzkiej wsppracy podpisanym w 1994 roku.

Artyku pochodzi z nr 116 (5860) "Naszego Dziennika", ktry zosta opublikowany 22 maja 2017 roku.



Copyright © Prawica Rzeczypospolitej

[ wykonanie ]